F-35 Lightning II

پیشرفته‌ترین جنگنده نسل پنجم نماد ترکیب پنهانکاری، قدرت و هوشمندی

معرفی جامع
اف‑35 لایتنینگ II نه فقط یک جنگنده، بلکه یک سامانه اسلحه هوایی چندمنظوره، شبکه‌محور و بقاپذیر از شرکت لاکهید مارتین است. این هواپیما در سه گونه A (برخاست و فرود معمولی برای نیروی هوایی)، B (برخاست کوتاه و فرود عمودی برای تفنگداران دریایی) و C (ناوپایه با ارابه فرود مقاوم و سطح بال بزرگ‌تر برای ناوهای هواپیمابر) طراحی شده است. رادارگریزی (RCS کمتر از 0.001 مترمربع در زاویه جلویی – معادل یک تیله فلزی) با قدرت آتش بالا، بقاپذیری فوق‌العاده و آگاهی وضعیت بی‌نظیر ترکیب شده است. پوشش جاذب رادار (RAM) در لبه‌های حمله، کانال‌های موتور S‑شکل و طراحی داخلی محفظه‌های تسلیحات، اف‑35 را به یک «سایه بی‌صدا» در آسمان تبدیل کرده است.
موتور پیشرانه F135-PW-100
موتور اف‑۳۵ یک توربوفن با پس‌سوز بدون دریچه (blisk fan) از نوع پرت اند ویتنی F135-PW-100 (در گونه B: F135-PW-400) است. این موتور نیرویی بیش از ۴۳,۰۰۰ پوند (۱۹۱ کیلونیوتن) با پس‌سوز تولید می‌کند که آن را قدرتمندترین موتور تک‌ محفظه نصب شده بر هر جنگنده در تاریخ هوانوردی می‌سازد. نسبت فشار کلی ۳۰:۱، جریان جرمی هوای ۲۵۰ پوند بر ثانیه و دمای ورودی توربین بالا (بیش از ۳۶۰۰ درجه فارنهایت) از ویژگی‌های منحصربه‌فرد آن است. در گونه F-35B، یک فن بالابرنده (Lift Fan) در پشت کابین خلبان و نازل سوئینگ سه‌محوره (شافت محرک از موتور اصلی) نیروی عمودی لازم برای فرود عمودی را تأمین می‌کند. سیستم خنک‌کاری خودکار و مواد سرامیکی-فلزی (CMC) در توربین، عمر قطعات را افزایش داده و نیاز به تعمیرات اساسی را تا ۴۰۰۰ ساعت پرواز به تأخیر می‌اندازد. همچنین موتور F135 دارای قابلیت کنترل دیجیتال کامل (FADEC) با افزونگی دوکاناله است.
نسخه ناونشین نیروی دریایی
نسخه ناو نشین این جنگنده با توسعه از جنگنده اصلی بدست آمد بال های طولانی تر برای تولید نیروی بالابرنده بیشتر و حمل سوخت بیشتر طراحی شدند ارابه های فرود برای فرود سخت بر روی ناو و البته پرتاب شدن با منجنیق پرتاب ناوهای هواپیمابر مستحکم سازی شدند و یک قلاب دم برای اتصال به کابل های ترمز عرشه ناو هواپیمابر هنگام فرود به آن اضافه شد توپ 25 میلیمتری نیز در این نسخه حذف شده است نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا تنها کاربر نسخه ناو نشین عادی آن است که با منجنیق از ناوهای هواپیمابر کلاس نیمیتز عملیات انجام می‌دهند غیر از ایلات متحده تنها کشور دنیا که ناو هواپیمابر عملیاتی با منجنیق پرتاب دارد کشور فرانسه است که غیر از آمریکا تنها کاربر احتمالی نسخه ناونشین عادی است هرچند کشور فرانسه تاکنون علاقه ای به جنگنده ضربتی مشترک نشان نداده
نسخه برخواست کوتاه و فرود عمودی
نسخه برخواست کوتاه و فرود عمودی برای عملیات های هوایی از ناو های هواپیمابر کوچکتر و بدون منجنیق پرتاب هواپیما طراحی شده است از مشخصات بخصوص این نسخه اول خروجی اگزوز متغیر آن است که میتواند تمام گازهای خروجی اگزوز را به جای عقب مستقیم به پایین برای ایجاد نیروی بالابرنده تبدیل کند این اگزوز در کنار یک فن جلویی که مانند پروانه های هلیکوپتر عمل میکند به جنگنده ضربتی مشترک اجازه میدهد که در فاصله بسیار کوتاه برابر 183 متر یا 137 متر با سطح شیب دار پرتاب مانند سیستم منصوب بر ناو های هواپیمابر کلاس ملکه الیزابت انگلستان پرواز کند و به صورت عمودی فرود بیاید این توان البته بدون فداکاری بدست نیامده این جنگنده سنگین تر است سوخت کمتری حمل میکند و مصرف سوخت بیشتری دارئد همینطور برای نصب فن محفظه های داخلی سلاح کوچکتر شده و امکان حمل بمب های 2 هزار پوندی را ندارند توپ 25 میلیمتری نیز از این نسخه حذف شده است کشور های ژاپن انگلستان آمریکا کره جنوبی و ایتالیا از مشتریان این نسخه برای ناوهای هواپیمابر سبکتر خود هستند
رادار AESA | AN/APG-81
رادار آرایه فازی اسکن فعال الکترونیکی (AESA) AN/APG-81 توسط نورثروپ گرامن ساخته شده است. این رادار نه تنها آرایه‌ای با بیش از ۱۶۰۰ ماژول فرستنده/گیرنده (TRM) گالیوم آرسناید دارد، بلکه قابلیت‌های جنگ الکترونیک پیشرفته، شناسایی و نفوذ سایبری (ریشه‌یابی الگوهای راداری دشمن) را نیز در خود تعبیه کرده است. ویژگی منحصربه‌فرد آن، حالت «اپرتور ترکیبی» است که به طور همزمان نقش‌های رهگیری، نقشه‌برداری SAR با تفکیک بالاتر از ۳۰ سانتیمتر، پارازیت گری فعال (ECCM) و حتی جاسوسی سیگنال‌های رادیویی را انجام می‌دهد. برد کشف هدف با سطح مقطع راداری ۱ مترمربع بیش از ۲۵۰ کیلومتر گزارش شده و می‌تواند همزمان ۲۳ هدف هوایی را در حالت دوربردی (TWS) تعقیب کرده، با ۶ فروند آمرام درگیر شود و همزمان نقشه زمین را به‌روزرسانی کند. الگوریتم‌های هوشمند رادار، تهدیدات را اولویت‌بندی کرده و داده‌ها را با سایر سنسورها ادغام می‌نماید.
سیستم هدف‌یابی EOTS & DAS
سیستم هدف‌یابی الکترواپتیکی (EOTS) که توسط لاکهید مارتین ساخته شده، یک سنسور فروسرخ نسل دوم (MWIR – متوسط موج) با پنجره یاقوت کبود پوشش‌داده شده با لایه الماس‌گونه (برای کاهش اصطکاک حرارتی و حفظ یکپارچگی رادارگریزی) است. EOTS برخلاف پادها (pod) خارجی، به صورت کاملاً هم‌سطح در زیر دماغه تعبیه شده و هیچ افزایشی در سطح مقطع راداری ایجاد نمی‌کند. قابلیت‌های اصلی آن عبارتند از:
  • رهگیری و نشانه‌گذاری لیزری روی اهداف زمینی تا برد ۱۵۰ کیلومتر در حالت FLIR
  • ردیابی خودکار هدف در پس‌زمینه پیچیده شهری، جنگلی یا شنی
  • تعیین مختصات سه‌بعدی هدف با کمک GPS اینرسی با دقت کمتر از ۱ متر
  • حالت جستجوی فروسرخ برد بلند (IRST) برای جنگ هوایی مخفیانه بدون استفاده از رادار
  • قابلیت هدف‌گیری دقیق برای بمب‌های لیزری Paveway و JDAM
  • تولید تصویر ویدئویی با کیفیت ۱۰۸۰p و انتقال آن به عینک نشانه‌گذار خلبان (HMDS)

سیستم روزنه توزیع‌شده (DAS) AN/AAQ-37

شش سنسور فروسرخ که در اطراف بدنه نصب شده‌اند، میدان دید ۳۶۰ درجه کروی به خلبان می‌دهند. قابلیت‌ها: ردیابی همزمان چندین موشک حرارتی دشمن، هشدار پرتاب موشک در تمام زوایا (MAWS)، تصویربرداری و رهگیری اهداف هوایی تا برد ۱۳۰۰ کیلومتر (برای موشک‌های بالستیک)، دید در شب مصنوعی، فرود خودکار در شرایط صفر دید و «نگاه از طریق کف کابین».
تسلیحات دقیق و قدرت آتش
اف‑۳۵ دارای یک محفظه تسلیحات داخلی اصلی (۲ جایگاه در گونه A/C و ۲ جایگاه در گونه B) و دو محفظه کوچک کناری در ورودی‌های هوای باله‌های جانبی برای موشک‌های حرارتی است.

حالت کاملاً پنهان (داخلی – Low Observable)

  • ۴ فروند AIM-120C-8/D AMRAAM (برد ۱۸۰ کیلومتر، هدایت راداری فعال، سرعت ۴ ماخ)
  • ۲ فروند AIM-9X Block 3 Sidewinder (برد ۳۵ کیلومتر، هدایت تصویر حرارتی دوحالته، تحمل ۶۰G)
  • ۲ عدد بمب هدایت‌شونده GBU-32 JDAM (۱۰۰۰ پوندی، دقت ۵ متر) یا ۸ عدد GBU-53/B SDB II (برد ۱۱۰ کیلومتر، هدایت سه‌حالته: INS/GPS، تصویر فروسرخ و لیزری)
  • جایگزینی موشک‌های هوابه‌زمین AGM-158C LRASM (دو فروند در محفظه داخلی) برای مأموریت‌های ضدکشتی

حالت قربانی کردن پنهانکاری (خارجی بر روی ۶ استخوان زیر بال – Non-LO)

  • ۴ عدد دیگر آمرام (جمع ۸ فروند) + ۲ عدد سایدوایندر + ۲ بمب سنگین ۲۰۰۰ پوندی (GBU-31 JDAM)
  • ۴ عدد موشک کروز AGM-158B JASSM-ER (برد ۱۰۰۰ کیلومتر، کلاهک ۱۰۰۰ پوندی)
  • راکت‌های هدایت‌شونده APKWS (۷۰ میلی‌متری) در لانچرهای هفت‌تایی و تانک‌های سوخت بیرونی
جنگ افزار هسته‌ای: گونه F-35A گواهینامه حمل بمب هسته‌ای تاکتیکی B61-12 (با قابلیت هدایت لیزری و برد ۱۰۰ کیلومتر پس از رهاسازی) را دریافت کرده است. همچنین معماری باز و یکپارچه (IVA) با دو کامپیوتر مرکزی، داده‌های ۸ سنسور داخلی و لینک داده MADL را با نرخ ۲ مگابیت بر ثانیه به اشتراک می‌گذارد. سیستم کنترل آتش یکپارچه امکان درگیری همزمان ۶ هدف هوایی و ۴ هدف زمینی را حتی در شدیدترین شرایط جنگ الکترونیک فراهم می‌کند. نرم‌افزار بلوک ۴ (Block 4) قابلیت حمل سلاح‌های جدید مانند موشک هوابه‌هوای AIM-260 JATM (برد بیش از ۲۵۰ کیلومتر) را اضافه خواهد کرد.
الکترونیک و معماری شبکه‌محور
معماری باز و یکپارچه (IVA) با دو کامپیوتر مرکزی قدرتمند، داده‌های ۸ سنسور داخلی و لینک داده MADL (Multifunction Advanced Data Link) را با نرخ ۲ مگابیت بر ثانیه به اشتراک می‌گذارد. سیستم کنترل آتش یکپارچه با داده‌های سنسورها (رادار، EOTS، DAS و جنگال) امکان درگیری همزمان ۶ هدف هوایی و ۴ هدف زمینی را حتی در شدیدترین شرایط جنگ الکترونیک فراهم می‌کند. نرم‌افزار بلوک ۴ (Block 4) قابلیت حمل سلاح‌های جدید مانند موشک هوابه‌هوای AIM-260 JATM (برد بیش از ۲۵۰ کیلومتر) و موشک سوپرکروز جت‌رایم را اضافه خواهد کرد. خلبان با کلاه‌نمایشگر نسل سه (HMDS Gen III) تمام داده‌های پروازی، هدف‌گیری و دید ترکیبی سنسورها را مستقیماً روی ویزور خود می‌بیند.
← بازگشت به صفحه اصلی دانشنامه